De Sphynx

De vacht van een kat beschermt het dier tegen weersinvloeden. De vacht zorgt voor warmte als de omgevingstemperatuur laag is. De vacht beschermt de kat tegen afkoeling door vocht. Daarnaast heeft de kat speciale haren die zorgen voor een zintuiglijke waarneming. De tastharen, zoals de snorharen en de haren boven de ogen, maken dat de kat zich in het donker gemakkelijk kan bewegen. Ook beschermt de vacht de huid van de kat tegen beschadigingen door bijvoorbeeld takken.

En natuurlijk heeft de vacht een sociale functie. Een kat waarvan de haren rechtovereind staan imponeert op die manier een mogelijke vijand.
Veel argumenten dus die de voordelen van een vacht onderschrijven. Waarom dan toch een kat zonder vacht?

Naaktkatten
Naakte katten zijn door de eeuwen heen, overal op de wereld, spontaan geboren uit behaarde katten. Al aan het begin van de twintigste eeuw werd er melding gemaakt van naakte katten uit Mexico.
Deze spontane mutatie bleek in veel gevallen erfelijk. Pas voorbij de helft van de twintigste eeuw werd er een fokprogramma opgezet om de haarloze kat als ras in stand te houden. Als naam voor deze naaktkat werd 'Sphynx' gekozen, vanwege de gelijkenis met de afbeeldingen van katten uit de Egyptische oudheid.

Sphynx
In het begin werden de naaktkatten sterk ingeteeld. Omdat dit de gezondheid van de dieren niet ten goede kwam, werd er later uitgekruist met diverse soorten behaarde katten. Uitkruising met Siamezen kwam de bouw en type van het ras niet echt ten goede. Kruisen met Rexen werd gedaan, maar vanwege de gezondheidsproblemen binnen die rassen kwam men hier snel weer van terug. Uiteindelijk bleek dat kruisingen met de gewone 'huiskat' het beste resultaat hadden, voor zowel het uiterlijk als de gezondheid van het ras. Spontaan geboren naaktkatten uit twee huiskatten kunnen ook een waardevolle bijdrage leveren aan het fokprogramma van de Sphynxen.

Genetica
Er bestaan genetisch gezien verschillende soorten naaktkatten.
Het gen dat soort voor de naaktheid van de Sphynx vererft enkelvoudig recessief. Dat wil zeggen dat ook uit twee behaarde katten die drager zijn van het Sphynx-gen, een (naakt) Sphynx kitten kan komen. En dat uit de kruising van een behaarde kat zonder Sphynx-gen met een Sphynx, alleen behaarde kittens komen. Twee Sphynxen met elkaar gekruist zullen altijd alleen Sphynx kittens geven.

Huid
De Sphynx heeft een huid die dikker en steviger is dan die van een kat met een normale vacht. De dikte van de huid biedt bescherming tegen weersinvloeden en tegen omgevingsfactoren die verwondingen kunnen veroorzaken. Door de dikke huid heeft de Sphynx het niet kouder dan een behaarde kat.
De huid voelt aan als zeemleer. Van een afstand lijkt de kat helemaal kaal, maar van dichtbij gezien ontdekt men over het gehele lichaam van de kat fijne, zachte donshaartjes. Bij extreem koude omgevingstemperaturen zal de kat behalve een dikkere vetlaag meer haargroei gaan ontwikkelen. Ook poezen vertonen tijdens de dracht meer haargroei. Onder normale omstandigheden verdwijnt deze haargroei weer.

Karakter
Een Sphynx is erg speels. Ze zijn actief. Omdat ze nieuwsgierig en sociaal zijn, zijn ze nadrukkelijk aanwezig bij alles wat er in huis gebeurt. Ze hebben een goed humeur en zijn gemakkelijk in de omgang met zowel andere dieren als mensen.

Verzorging
Omdat een Sphynx vrijwel geen haren heeft, kunnen we hier niet spreken van 'vachtverzorging'. Toch heeft de Sphynx wel degelijk verzorging nodig. Het dier zweet vrij veel, waardoor de huid wat klam en plakkerig wordt. Zoals elke kat wast de Sphynx zichzelf. Maar ondanks haar lenigheid kan ze niet overal bijkomen. Met name tussen de rimpels vormt zich op de huid een laagje talgachtige afscheiding. Af en toe een wasbeurt met een washandje en wat lauw water, en daarna afdrogen is geen overbodige luxe. De binnenkant van de oren moet hierbij zeker niet vergeten worden.
Omdat de Sphynx geen isolerende vacht heeft, zal het dier meer warmte afscheiden aan de omgeving dan een behaarde kat. Om de lichaamstemperatuur constant te houden zal het dier iets meer eten dan men van een behaarde kat gewend is. Daarom kan er in een Sphynxhuishouding het beste de hele dag een bakje met kattenbrokken staan.